Araştırmalar - Kamuoyu Araştırması


Türk Halkının Kimsesiz Ve Korunmaya Muhtaç Çocuklara ve
Özürlülere Bakışı

Kamuoyu Araştırması

Kimsesiz Çocukları Koruma Derneği

GİRİŞ

1. ARAŞTIRMANIN AMACI VE ÖNEMİ

Korunmaya muhtaç çocuklar konusu, ülkemizde giderek büyüyen, yaygınlaşan ve kangrenleşmeye başlamış bir sorundur. Türkiye’nin toplumsal dokusunu etkileyecek boyuta ulaşmış bu sorunla ilgili maalesef yeterli veri mevcut değildir. Bu eksiklik, sosyal duyarlılığa ilişkin tartışmalarda çok daha çarpıcı şekilde ortaya çıkmaktadır. Araştırmanın amacı, ülkemizdeki korunmaya muhtaç çocuklar (kimsesiz çocuklar, çalışan çocuklar, özürlü çocuklar vb.) konusundaki toplumdaki algılamaları, bu konuda yürütülen çalışmalar ve söz konusu çalışmaları yürüten kurumlarla ilgili görüşleri ortaya koymaktır.

 2. YÖNTEM

Saha araştırmalarının en temel kabullerinden biri, durum ve değerlendirmeleri hakkında bilgilerine başvurulan deneklerin güven verici bir ilişki temelinde, samimi ve dürüst cevaplar verdikleridir. Bu güvenin sağlanmasında, formlarda isim veya diğer türden kişisel mahremiyetlere ilişkin sorular sorulmamış; toplanan verilerin sadece istatistiksel olarak değerlendirmeye alınacağı; verilen bilgilerin resmi veya resmi olmayan amaçlarla kullanılmayacağı konusunda güven sağlanmıştır.

Örneklem Grubu

Araştırmanın örneklem grubu, Türkiye genelini temsil etmek üzere, coğrafi dağılım, sosyo-ekonomik gelişmişlik, nüfus vb. ölçütlere göre belirlenmiştir. Türkiye’nin 10 ilinde gerçekleştirilen araştırmanın illere göre dağılımı ve geçerli anket sayıları şu şekildedir: 

 

Seçenekler

Sayı

%

Adana

100

8,3

Ankara

140

11,6

Antalya

100

8,3

Diyarbakır

100

8,3

Erzurum

100

8,3

Eskişehir

100

8,3

İstanbul

229

18,9

İzmir

141

11,7

Samsun

99

8,2

Zonguldak

100

8,3

Toplam

1209

100,0

 

Veri Derleme Araçları

Veri derleme aracı olarak 54 sorudan oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Soru formunda deneklerin sosyo-ekonomik durumları ile korunmaya muhtaç çocuklara ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik sorular yer almıştır.

Veri Girişi

Araştırma verileri excel programında bilgisayara girilmiştir. Bu veriler SPSS programına aktarılarak tablolar alınmıştır.

Bulgulama Yorum ve Raporlama

Tablolar, önce düz frekanslar halinde bölümlere ayrılıp düzenlenmiştir. Düzenleme yapılırken, tablolar soru formundaki sırasına göre değil, bölümlere göre değerlendirilmiştir. Gerek duyulan yerlerde çapraz tablolar suretiyle rapor oluşturulmuştur. Tabloların altına, kısa açıklamalar ve yorumlar yapılmış, bunlar rapor sonunda kapsamlı bir özet haline dönüştürülmüştür.

 3.           ARAŞTIRMA SÜRECİ

Araştırmaya, korunmaya muhtaç çocuklar konusunun Türkiye’nin en önemli sorunlarından biri haline geldiği düşüncesinden hareketle başlanmıştır. Bu sorunun çözümü için gerçekleştirilecek projelerin ancak konunun toplum tarafından benimsenmesi halinde başarıya ulaşabileceği öngörüsünden hareketle, öncelikle söz konusu sorunun toplumda ne şekilde algılandığının belirlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. 

Veri toplama

Deneklerden bilgi toplama aracı olarak önceden hazırlanıp çoğaltılan anket formları kullanılmıştır. Bu alanda eğitimli anketörler tarafından yürütülen araştırmanın saha çalışmaları, 30 Ocak 2005 tarihinde başlamış ve 4 Şubat 2005 tarihinde sona ermiştir.

 

Veri Girişi

Kodlama ve veri girişi işlemleri, bu alanda deneyimli personelce gerçekleştirilmiş ve 5 Şubat 2005 tarihinde tamamlanmıştır.

Bulgulama ve Rapor

Tabloların hazırlanması ve değerlendirme ile raporların yazımı işe 8 Şubat 2005 tarihinde sonuçlandırılmıştır.

4.           RAPORUN YAPISI

Deneklerden elde edilen verilerin sunulduğu bu raporda, araştırmanın tanıtıldığı giriş bölümünün ardından araştırma bulguları sunulmaktadır. Kendi içinde 4 bölüme ayrılan araştırma bulgularının ilk kısmında deneklerin sosyo ekonomik özellikleri, ikinci kısmında kimsesiz çocuklara ilişkin algılamalar, üçüncü kısmında bu alanda faaliyet gösteren kurumlara ilişkin görüşler, dördüncü kısmında da özürlü çocuklarla ilgili görüşler yer almaktadır. Raporun sonunda, bu bulguların değerlendirildiği bir “sonuç” bölümü bulunmaktadır.

 Tablo 24. Ailenizde görme, işitme, konuşma, ortopedik, bedensel veya zihinsel özürlü olan çocuk var mı?

Seçenekler

Sayı

%

Cevapsız

13

1,1

Evet

146

12,1

Hayır

1050

86,8

Toplam

1209

100,0

Araştırmaya katılanların %12,1’inin ailesinde özürlü çocuk bulunmaktadır.

 Tablo 25. Size göre özürlü çocuk doğumunun nedenleri nelerdir?

Seçenekler

Sayı

%

Cevapsız

10

,8

Kader

120

9,9

Yoksulluk

101

8,4

Cahillik

312

25,8

Akraba evliliği

518

42,8

Sağlık hizmetlerinin yetersizliği

148

12,2

Toplam

1209

100,0

 Özürlü çocuk doğumunun en önemli sebebi olarak akraba evliliği gösterilmekte, bunu cahillik izlemektedir.

 Tablo 26. Ülkemizde ne kadar özürlü olduğunu düşünüyorsunuz?

Seçenekler

Sayı

%

Cevapsız

7

,6

500 binden az

31

2,6

500 bin-1 milyon arası

144

11,9

1-3 milyon arası

240

19,9

3-6 milyon arası

135

11,2

6-10 milyon arası

93

7,7

10 milyondan fazla

70

5,8

Bilmiyorum

489

40,4

Toplam

1209

100,0

Ülkemizdeki özürlü sayısı araştırmaya katılanların beşte ikisi tarafından bilinmemektedir. Belirtilen rakamlar arasında 1-3 milyon tahmini öne çıkmaktadır. Oysa, araştırmaya katılanların %12.1’i ailesinde özürlü  çocuk bulunduğunu beyan etmiştir. Örneklemin Türkiye nüfusunu temsil ettiğini varsaydığımızda özürlü sayısının 7 milyonun üzerinde olduğu ortaya çıkmaktadır.

Tablo 27. Özürlülere yönelik çalışma yapan vakıf ve dernekler konusunda ne düşünüyorsunuz?

Seçenekler

Sayı

%

Cevapsız

20

1,7

Faydalı hizmetler yapıyorlar

389

32,2

Ciddi bir çalışmaları yok

390

32,3

İyi niyetle çalışıyorlar ama özürlülere faydaları yok

241

19,9

Bu kuruluşlarda görev yapanlar samimi değiller, sadece kendi çıkarları için çalışıyorlar

169

14,0

Toplam

1209

100,0

Araştırmaya katılanların üçte biri özürlülere yönelik faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarını faydalı bulurken, üçte biri ciddi bir çalışmaları olmadığı, beşte biri iyi niyetli olmakla birlikte özürlülere faydaları dokunmadığı, yedide biri de bu kuruluşlarda görev yapanların sadece kendi çıkarlarını korudukları düşüncesindedir.

 Tablo 28. Ülkemizdeki özürlülerin en önemli sorunu nedir?

Seçenekler

Sayı

%

Cevapsız

8

,7

Toplum dışına itilmiş olma

250

20,7

Yeterli tıbbi ve teknolojik destek alamama

191

15,8

İşsizlik

233

19,3

Hayatlarını kolaylaştıracak fiziki düzenlemelerin yokluğu

341

28,2

Devletin ve toplumun ilgisizliği

186

15,4

Toplam

1209

100,0

 Özürlülerin en önemli sorunu olarak hayatlarını kolaylaştıracak fiziki düzenlemelerin yokluğu gösterilirken, bunu toplum dışına itilme, işsizlik, devletin ve toplumun ilgisizliği, yeterli tıbbi ve teknolojik destek alamama cevapları izlemektedir.

Gelir durumuna göre belediyelerin çocuklara ve gençlere yönelik hizmetlerinden memnun musunuz?

Belediyelerin çocuklara ve gençlere yönelik hizmetlerinden memnun musunuz?

Ailenizin aylık geliri (haneye giren toplam YTL)

Toplam

Cevapsız

400 YTL'den az

400-700 YTL arası

700-1.000 YTL arası

1.000-2.000 YTL arası

2.000-4.000 YTL arası

4.000 YTL ve üzeri

Cevapsız

 

1,5%

2,6%

1,6%

1,9%

3,8%

 

2,0%

Evet memnunum

 

12,3%

13,7%

12,8%

7,7%

15,1%

21,7%

12,1%

Bazı şeyler yapılıyor ama yeterli değil

66,7%

46,2%

51,9%

53,1%

58,3%

52,8%

34,8%

52,9%

Hayır, hiç memnun değilim

33,3%

40,0%

31,9%

32,6%

32,0%

28,3%

43,5%

33,1%

Toplam

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

 

Gelir durumuna göre ailenizde görme, işitme, konuşma, ortopedik, bedensel veya Zihinsel özürlü olan çocuk var mı?

Ailenizde görme, işitme, konuşma, ortopedik, bedensel veya zihinsel özürlü olan çocuk var mı?

Ailenizin aylık geliri (haneye giren toplam YTL)

Toplam

Cevapsız

400 YTL'den az

400-700 YTL arası

700-1.000 YTL arası

1.000-2.000 YTL arası

2.000-4.000 YTL arası

4.000 YTL ve üzeri

Cevapsız