Raporlar

Kurum Bakım Hizmetinin Geleceğine İlişkin Bir Önerme (Özet)

Bakım hizmeti önemli maliyetler içermesi nedeniyle rasyonel planlaması gereken bir konudur. Özellikle de kurum bakımının planlanması.

Gelecekte bakıma gereksinim duyacakların tespiti ve hangi tür bakım hizmetinden yararlanmaları

gerektiğinin ortaya konması; bu alanda insan kaynağı, teknoloji ve kurum planlamaları için de önemlidir.

Bu amaçla “Kurum Bakımının Geleceğine İlişkin Bir Önerme”de bulunulmasının; kamu tarafından yatırım programına alınan yada özel kişiler tarafından açılması planlanan özürlü ve yaşlılara bakım sağlayacak merkezlerim bölgeler arasında dengeli dağılımını sağlamaya kaynak oluşturacağı düşünülmüştür.

Ayrıca çalışma sonucu;

Geliştirilen önerme herhangi bir sorunu çözme iddiasında olmamakla birlikte, resmi kurumlar, dernekler ve vakıflar, yerel yönetimler veya özel kişiler tarafından özürlü ya da yaşlılarla ilgili bakım merkezi açma girişimlerine fikir oluşturacak bir rehber niteliğindedir.

Çalışmanın ilk bölümünde Bakım Hizmeti’ne genel bir bakış sunulmuş, bakım hizmetine gereksinim duyan kişi tanımı için geliştirilen indeks ve skala örnekleri verilmiş, kime ve nasıl bir bakım konusu irdelenmiştir.

İkinci bölümde Türkiye’de Kurum Bakımı’ nın profilini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaçla çeşitli verilerin derlenmesi ve yorumlanması yapılmıştır.

Bakım Kurumlarına ilişkin bilgilere ilgili kurumların web sayfalarından ulaşılmıştır.

Söz konusu kurumların bakıma gereksinim duyan özürlü ve yaşlılar açısından sorgulanması için FORM I-A ve B, FORM II-A ve B hazırlanarak ilgili kurumlara intikal ettirilmiştir.

Bu formlarla aşağıdaki bilgilere erişim amaçlanmıştır.

Başkanlığımıza geri dönüşü olan formlar tablolara dökülmüş, grafik ve yorumlamaları yapılmıştır.

Bu bölümde Şubat 2005 itibarı ile Özürlüler idaresi Başkanlığına “Özürlüler İçin Kimlik Kartı” alma başvurusunda bulunan müracaatçıların kimlik veri tabanındaki 117.264’ünün bilgi formlarında tam bağımlı olarak belirtilen 5886 kişi;

Bölüm sonunda 2002 Özürlüler Araştırması’nda süreğen hastalığa sahip olanlardan ne kadarının kısmen yada tam bağımlı olduğuna ilişkin yapılan çapraz sorgulamaya (Soru 119 – Soru 213) değinilmiş, Dünya Sağlık Örgütünün Hastalıkların Global Külfeti Çalışması ve BM nüfus projeksiyonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 1988 yılı için ülkemizdeki özür türlerine göre tahmini ve Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması TNSA-2003 verileri açıklanmıştır.

Tüm bu veriler tablo haline getirilip, değerlendirildikten sonra aşağıdaki önerme bölümü oluşturulmuştur.

III-ÖNERME

Bu verileri Bölgeler açısından yoğundan daha az yoğuna sıraladığımızda aşağıdaki tablo oluşmaktadır.

YOĞUN	Nüfus Yoğunluğu	Özürlü Nüfusun Bölge Nüfusuna Oranı	Bakım Merkezlerinin Bölgelere Göre Dağılımı	Merkez Kapasitelerinin Bölgelere Göre Dağılımı	Bakım Altında Olanların Daha Önce Yaşadığı Bölgelere Göre Dağılımı	Özürlü Kimliği Alanlardan Bakıma Gereksinimi Olanların Bölgelere Göre Dağılımı	SHÇEK’da Bakım İçin Sıra Bekleyenlerin Bölgelere Göre Dağılımı
	MARMARA	MARMARA	MARMARA	MARMARA	MARMARA	MARMARA	İÇ ANADOLU
	İÇ ANADOLU	İÇ ANADOLU	EGE	EGE	İÇ ANADOLU	İÇ ANADOLU	MARMARA
	AKDENİZ	AKDENİZ	İÇ ANADOLU	İÇ ANADOLU	EGE	EGE	EGE
	EGE	EGE	KARADENİZ	KARADENİZ	AKDENİZ	DOĞU ANADOLU	KARADENİZ
	KARADENİZ	KARADENİZ	AKDENİZ	AKDENİZ	KARADENİZ	AKDENİZ	AKDENİZ
	DOĞU ANADOLU	DOĞU ANADOLU	GÜNEYDOĞU ANADOLU	GÜNEYDOĞU ANADOLU	DOĞU ANADOLU	KARADENİZ	DOĞU ANADOLU
	GÜNEY DOĞU ANADOLU	GÜNEYDOĞU ANADOLU	DOĞU ANADOLU	DOĞU ANADOLU	GÜNEYDOĞU ANADOLU	GÜNEYDOĞU ANADOLU	GÜNEYDOĞU ANADOLU

DAHA AZ YOĞUN

Daha önce belirtildiği gibi bakım kurumları ve bu kurumların kapasitesi Marmara İç Anadolu ve Ege’de yığılmış durumdadır. Söz konusu kurumlarda bakılmakta olan özürlü ve yaşlıların bakım altına alınmadan yaşadıkları illerin bulunduğu bölgeler de aynıdır. Bu durum ailelerin özürlü ve yaşlıyı kurum bakımına yerleştirmede kurumun yakın olmasını gözettiğini göstermektedir. Ayrıca bunun bir diğer nedeni kurumların özürlüyü alırken muhtaçlık ve kimsesizliği yanında onun yöreden olmasına önem verdiğidir.

Kurumdan yararlanma isteği veya kimlik kartı alma girişimlerinde de hizmetten haberdar olma yanında, hizmet kurumlarının yakınlığının etkili olduğu görülmekte ve bu doğrultuda yoğundan daha az yoğuna bir sıralamayı görebilmekteyiz. Yani bu sıralamalar gerçekten bakıma ihtiyaç duyulması ile doğrudan ilintili görülmemektedir.

Dolayısıyla gelecekte ne kadar özürlüye kaç adet kurumla bakılmasının gerekeceği konusunda öngörü geliştirmek için bu verilerden hareket etmek tek başına yeterli değildir. Doğru bir önerme için yapılması gereken; bağımlılık düzeyinin ölçülmesi ve bağımlılık düzeyi yanında bakımı için sağlanacak destekle onun evde bakımıyla ilgilenebilecek kimsesinin olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Yapılacak bir araştırma ile bu iki verinin il veya bölge düzeyinde elde edilmesi halinde gelecekte kaç özürlü ve yaşlıya ne kadar kurum gerektiği konusunda il yada bölge düzeyinde kesin önermelerde bulunmak ve gelecek yıllara ait projeksiyon olasıdır.

Ancak, mevcut verilerden hareketle kesin olmayan önermelerde bulunulabilir. Bunun için iki yol izlenebilir.

1-    Sırada bekleyen özürlü ve yaşlıları (bunların tümünün bakıma muhtaç ve kimsesiz durumda olduğu varsayıp) baz alarak kısa dönemde kaç adet kuruma gereksinim olduğunu belirleyebiliriz. Bu kısa vadeli çözüm için bir önermedir. 2005-2006 yılı için bakım ve rehabilitasyona gereksinim duyan özürlü ve yaşlılarla ilgili problem çözümlenmiş olur.

2-      2002 Özürlüler Araştırması verilerinden Bölgelere göre özürlü nüfus dağılımı ve süreğen hastalığı olup bağımlı olanların oranı %0,3 baz alarak önermede bulunabiliriz.

Söz konusu araştırmada %0,3 olara çıkan tam bağımlıların tümünün kimsesiz yada yakınları tarafından bakımı üstlenilmediği düşünülerek oluşturulan öngörü sonucu; açılması gerektiği düşünülen 100 kapasiteli kurumların dağılımı aşağıda sunulmuştur.

Önermenin belli periyotlarla güncellenmesi gerekmektedir.

Raporun tamamını (bakimonerirapor.zip) bilgisayarınıza indirmek için tıklayınız...

© 2005- T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi - Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı