ŞURA KARARLARI
BAKIM GÜVENCE SİSTEMLERİ VE FİNANSMANI
KARAR55:“Bakıma muhtaç özürlü” yerine yaşlılar gibi daha geniş bir sosyal grubu kapsayan “bakıma muhtaç kişi” kavramı kullanılmalıdır. “Bakıma muhtaç kişi” kavramının tanımı şu şekilde olabilir: “Kronik hastalık, ileri yaşlılık ve/veya ağır özürlülük sebebiyle günlük hayatın alışılmış, tekrar eden aktivite alanlarına ait temel gereklerini önemli ölçüde (veya değişik derecelerde) yerine getiremediği (ve dolayısıyla kendine bakamayacak durumda olduğu) için, başkalarının bakım hizmetine ve desteğine sürekli olarak ihtiyaç duyan kişidir”.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
SÜRE:Kısa Vade
KARAR56:5378 sayılı Özürlüler Kanununda bakıma muhtaç özürlülere tanınan sosyal hakların korunması şartıyla Türkiye’de geniş anlamda sosyal güvenlik sisteminde, dar anlamda sosyal sigorta sisteminde müstakil bir (sosyal) bakım sigortası ihdas edilmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Maliye Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı
SÜRE:Kısa Vade
KARAR57:Bakım güvence hizmetlerinden yararlanma şartı, yoksulluk ölçütünden bağımsız olarak sadece bakıma muhtaçlık kriterine bağlanmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
SÜRE:Kısa Vade
KARAR58:Türkiye’de sosyal sigorta siteminde oluşturulacak bakım sigortasının prim oranı, sosyal diyalog sürecinde sosyal tarafların da görüşleri alınarak uzlaşma yoluyla belirlenmelidir. Devlet, mevcut bakım güvence sistemine (primsiz sisteme) malî kaynak ayırdığı gibi, bakım sigortasının finansmanına da (İşsizlik Sigortasında olduğu gibi)kısmî katkı sağlamalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Maliye Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı, Sosyal Taraflar
SÜRE:Kısa Vade
KARA59:Bakım güvence sistemine objektif esaslara göre belirlenmiş üç boyuttan oluşan bakıma muhtaçlık derecelendirme sistemi getirilmelidir. Ayrıca bakım güvence hizmetlerinin verilmesinde ve finansmanında ihtiyaç sahiplerinin tespitinde kurumlararası norm ve standart birliği sağlanmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Maliye Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı
SÜRE:Kısa Vade
KARAR60:Bakım güvence hizmetleri kapsamında bakıma muhtaç kişilere sağlanan sosyal haklar (bakım ödenekleri), bakıma muhtaç kişilerin bakıma muhtaçlık derecelerine göre ve dolayısıyla bakım ihtiyaç ve türlerine göre basamaklı (artan oranlı) olarak belirlenmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Maliye Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı
SÜRE:Kısa Vade
KARAR61:Bakım güvence hizmetleri kapsamında bakıma muhtaç kişilere sağlanan sosyal haklar, sadece bakım ödenekleri ile sınırlı tutulmamalıdır. Özellikle evde ve kurumda kaliteli bakım hizmetlerinin teminine yönelik işleyen bir bakım eğitim modeli kapsamında nitelikli bakıcı personel yetiştirilmeli ve bakıcı aile fertlerinin bakım yükünü hafifletmek adına evde bakım hizmetlerinde aktif olarak görev alabilmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
SÜRE:Kısa Vade
KARAR62: Sağlık kurulu raporunun temini bağlamında tam teşekküllü bir hastaneye gitme şartına bazı istisnalar getirilmelidir. Kişilerin şahsiyetlerine saygı çerçevesinde özellikle birden fazla rahatsızlığı olan yatalak yaşlılar ve özürlülerin bakıma muhtaçlık dereceleri, bakım heyeti tarafından evde tespit edilmesine yönelik bir sistem oluşturulmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sağlık Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
SÜRE:Sürekli
KARAR63:Evde bakım hizmetleri çok yönlü hizmetleri ve disiplinleri içermesi nedeniyle, sertifikalı olsa da, kendi adına çalışan bakıcı elamanın evde bakım hizmeti vermesi, ancak Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumundan yalnızca özbakıma yönelik hizmet verebilecekleri yönünde bir hizmet sözleşmesi ile mümkün olabilir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
SÜRE:Sürekli
KARAR64:Bakım ödeneğinden yararlanmak isteyen bakıcı aile fertlerine, bakım kalitesini temin etmek maksadıyla belirli bir süre içinde Bakım Kursuna katılma şartları kolaylaştırılmalı ve çeşitlendirilmelidir. Ayrıca kırsal alanda (ve gerekli durumlarda kentlerde) bakım güvencesinin ve hizmete erişilebilirliğin sağlanabilmesi bakımından “bakım hizmet elemanı” uygulaması düşünülmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı
SÜRE: Sürekli
KARAR65:Bakım güvence modeli ve bakım sigortası kendi başına bir ihtisas alanı olduğu için, bu alanda çok yönlü bir hazırlık çalışması yapacak bir kurul oluşturulmalıdır. Kurul, özürlüler şurasından elde edilen birikimlerden hemen sonra oluşturulmalıdır. Bu kurul, teknik detayları ile birlikte özellikle şu konuları ele almalıdır:
a) Kapsanan Sosyal Risk Türü: Bakıma muhtaç kişinin ve bakıma muhtaçlık riskinin açık bir biçimde tanımlanması, derecelerinin belirlenmesi, bakımihtiyaçlarının belirlenmesi.
b) Finansman Yöntemi ve Kaynağı: Kurulacak bakım güvence sisteminin ve hizmet ağının finansmanının hangi yapı çerçevesinde ve nasıl yerine getirileceği; kaynakların neler olduğunun, mümkün mertebe sosyal güvenlik sistemine yeni ek yükler getirmeksizin prim türlerinin ve bu primlerin kimlerden ve hangi esaslara göre toplanacağının, bakım fonu oluşturma tekniklerinin ve kullanılmasındaki esasların belirlenip planlanması.
c)Bakım Güvece Hakları ve Hizmetleri: Bakıma muhtaç kişilere hangi şartlarda ne gibi hizmetlerin sunulması uygundur; Hak sahibi oldukları sosyal bakım ve destek türlerinin açıklığa kavuşturulması.
d)Örgütlenme: Sosyal bakım güvence hizmetlerinin hangi örgütsel yapı (SHÇEK veya Bakım Sigortası ile ilgili Kurum) ve isleyiş içinde gerçekleşeceği;
e)Örgütlenmenin hangi yönetim sistemi içinde nasıl oluşturulacağı.
f)Alternatif-Özel Bakım Güvence Sistemleri: Bakım güvence modellerinin, özel sektör eli ile ve özel bakım sigortası aracılığıyla oluşturulması.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR: Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı
SÜRE: Sürekli
KARAR66:Bakım sigortasının temel esaslarını ve uygulama takvimini belirleyecek bu kurulda Özürlüler İdaresi Başkanlığının başkanlığında, sosyal taraflar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Sivil Toplum Kuruluşları, Yerel yönetimler ve Maliye Bakanlığı temsilcilerinin yanında üniversitelerden alanla ilgili akademisyenler yar almalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Sivil Toplum Kuruluşları, Yerel Yönetimler, Maliye Bakanlığı
SÜRE: Sürekli
KARAR67:Bakıma muhtaç kişilerin bakım hizmetini yaygınlaştırmak ve hizmet kalitesini yükseltmek amacıyla, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun kurumsal kapasitesi arttırılmalı, gerekli insan kaynağı ve finansmanı sağlanmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
SÜRE: Kısa Vade
KARAR68:Özel sigorta alanında mevzuata uygun olarak Bakım Sigortası kurulması teşvik edilmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
SÜRE: Orta Vade
KARAR69:Bakım hizmetinin yaygınlaştırılması açısından, bu amaca hizmet verecek kurum ve kuruluşlar teşvik edilmelidir. Bu alanda hizmet veren tüm kamu kurum ve kuruluşları(mahalli idareler dahil),özel sektör, vakıf, dernek, meslek odaları ve Sivil Toplum Kuruluşları bütüncül bir bakış açısıyla kavrayarak finansman ve hizmette mükerrerlikleri veya israfı önleyecek şekilde tasarlanmalı ve görev, yetki ve sorumluluklar tanımlanmalı. Görev yetki ve sorumluluklar sektörler ve kurumlararası eşgüdüm ve işbirliğini teşvik edici mahiyette olmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
SÜRE:Orta Vade
KARAR70:Bakım hizmeti veren kurumlar şeffaf bir yapıda olmalı ve yetkili kurumlar tarafından daha etkin denetlenmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
SÜRE:Kısa Vade
KARAR71:Bakım güvence sisteminde hizmet sunumu ve finansmanı aynı kurumda birleşmemelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Yerel Yönetimler
SÜRE:Sürekli
KARAR72:Bakım sigortası bağlamında Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) bütün illerde teşkilatlanmış olması, sigorta programları yönetme tecrübesi, bilgi işlem alt yapısının kurulmuş olması, yeterli personel ve uzmanlık bilgisine sahip olması ve sosyal güvenliğin tek çatı altında toplanmış olmasının getirdiği diğer tüm fırsatlar dikkate alındığında primler ve devlet tarafından sağlanacak katkı paylarının oluşturduğu mali kaynak aktüeryal ilkelere ve sosyal devlet amacına uygun şekilde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yönetilmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Maliye Bakanlığı
SÜRE: Orta Vade
KARAR73:Bakım sigortası ve güvencesi çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu ile yurttaşlar arasında kurulacak hukuksal ilişki (teminat paketi veya sigorta kapsamı) ; sistemin verimli ve devamlılığını kesintiye uğratmaksızın, suistimalleri, haksız ve kötüye kullanımları önleyecek biçimde tasarlanmalıdır. Bu çerçevede, bakım sigortası ve güvencesi kapsamındaki bireyin hak ve yükümlülükleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın yetki ve görevleri iyi tahlil edilmelidir. Dolaysıyla, kimin, ne zaman, hangi şartlarda, hangi hizmeti, ne kadar süreyle, ne karşılığında alacağı/vereceği belirlenmiş olmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
SÜRE: Orta Vade
KARAR74:Bakım hizmeti veren aile fertleri, kamu, özel ve kar amacı gütmeyen kuruluşların görev, yetki ve sorumlulukları, mesleki ehliyet, akreditasyon ve insan gücü kaynakları amaca uygun, maliyet etkinliğini sağlayacak şekilde organize edilmeli, hizmet sunucuların izlenmesi, ruhsatlandırılması,denetlenmesi gibi konularda sorumlu bağımsız bir kurum tespit edilmeli, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve hizmet sunucular (aile fertleri dahil) “hizmet sözleşmesi” çerçevesinde bir araya gelmelidirler.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Özürlüler İdaresi Başkanlığı
SÜRE:Kısa Vade
KARAR75:Bakıma muhtaçlık nedenlerinin bilimsel usullerle araştırılarak buna yol açan nedenlerin ortadan kaldırılması için tedbirler alınması (sosyal ve iktisadi organizasyonun bakıma muhtaç olma durumuna sebep vermeyecek şekilde tasarlanması), sosyal davranış modellerinin ve yaşam tarzlarının bu riski en aza indirecek şekilde oluşturulmasının teşviki, kasten veya ihmal veya kusur nedeniyle sebep olunan bakıma muhtaçlık durumunun cezai-ekonomik tedbirlerle önlenmesi ve bu amaçla hukuki alt yapının geliştirilmesi toplumda herkesin öncelikli görevi olmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Özürlüler İdaresi Başkanlığı
SÜRE: Kısa Vade
KARAR76:“Eğitim hakkı anayasal bir haktır engellenemez” ilkesinden hareket ederek, bakıma muhtaç özürlünün her aşamada elde ettiği eğitim hakkı elinden alınamaz. Bakım hizmetinden yararlanan özürlüler, eğitim hizmeti veren ilgili eğitim kurumlarından eğitim almalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Milli Eğitim Bakanlığı, Özürlüler İdaresi Başkanlığı
SÜRE: Kısa Vade
KARAR77:Bakım hizmeti veren kurum/kuruluşların kaliteli ve standart bakım hizmeti sunacakları etkin bir denetim sistemi oluşturacak “bakım standartları” hazırlanmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
SÜRE: Kısa Vade
KARAR78:Evde sağlık hizmetlerinin diğer sağlık hizmetlerinde olduğu gibi sosyal güvenlik kurumunun ödeme kapsamına alınmalıdır.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı
SÜRE: Kısa Vade
KARAR79:Bakıma muhtaçlığı tespit edilen ağır özürlüye evde bakım hizmeti veren aile bireyi sosyal güvenlik sistemi içerisine alınmalı ve primi, bakım sigorta sistemi tarafından ödenmelidir.
İLGİLİ KURUM KURULUŞLAR:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı
SÜRE: Kısa Vade